MyBBDepo - Türkiyenin MyBB Deposu Forumuna Hoşgeldiniz
Eğer sitemize yaptığınız ilk ziyaretiniz ise, lütfen öncelikle Forum Kurallarını okuyunuz. Forumumuzda bilgi alışverişinde bulunabilmeniz için Kayıt olmalısınız. Üye olmayanlar forumumuzdan yararlanamazlar.
Eğer zaten kayıtlı kullanıcı iseniz, lütfen kullanıcı adınız ve şifreniz ile, Giriş yapınız. (Sitemize üyelik ücretsizdir).
Machine avatar
Konuyu Oyla:
  • Derecelendirme: 0/5 - 0 oy
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5

Derecelendirme: 0/5 - 0 oy

Linux Genel Bilgilendirme !


Sponsor Reklam
media venus

Çevrimdışı Machine
 Tarih: 23-08-2013, Saat:15:25
(Son Düzenleme: 23-08-2013, Saat:15:26, Düzenleyen: Machine.)
#1
Merhaba arkadaşlar,değerli webmaster'lar bugün sizlere elimden geldiğince linux sistemi hakkında genel bir bilgilendirme yapacağım.

Bu kısa girişten sonra konuya başlayalım isterseniz haydi bismillah Gülümseme

Linux tabanlı işletim sistemleri bulunabilirliği,güvenliği,sağlamlığı ve en önemlisi maliyeti açılarından günümüzde en avantajlı işletim sistemleri olarak hak ettikleri ilgiye kavuşmaya başlayan bu işletim sisteminin ne olduğunu ve neden "Linux" sorusunun yanıtlarını arayacağız.


1) Linux'un Yapısına Hızlı Bakış

Linux'ta görmüş olduğunuz her şey ya bir dosya, ya da bir işlemdir.İşlemler,çekirdek tarafından atanan anahtarları (PID) olan programlardır.Dosyalar ise kullanıcılar ya da işlemler için veri depolarıdır.

Linux, genel yapı itibariyle büyük harf duyarlıdır. Yani, Linux'ta "ls" ile "LS" farklı şeylerdir, keza "/ETC/" ile "/etc/" arasında da büyük fark vardır.


2) Linux'un Dizin Yapısı

Linux tabanlı işletim sistemleri,kurulu olduğu diskin dizin yapısını Windows'tan farklı bir şekilde kullanılır. Windows'un hemen hemen bütün gerekli dosyaları tek bir dizin altında toplanmışken ; Linux kendisine özgü bir dizin yapısı ortaya koyar.

Linux'ta bulunan bütün dizinler -ki buna farklı disklerde dahildir ; kök dizinin (root) birer alt dizinidir.Şimdi kök dizinde var olan belli başlı dizinleri ve ne için kullanıldıklarını öğrenelim :


2.a) Kök Dizin (Root)

Bütün dizinlerin üst dizinidir.Yalnızca diğer dizinleri içerir; sistem dizinleri dışında dosya ya da dizin barındırması tavsiye edilmez.Yani, linux dosyaları haricinde ve sisteme kurulacak yazılım haricinde bir dizin eklenmemesi tavsiye edilir.

2.b) /bin/

Linux komutlarının bulunduğu dizindir. /bin/ dizinindeki komutların çoğu sisteme giriş yapmış her kullanıcı tarafından her alt dzin içinde çalıştırılabilir.

2.c) /boot/

Linux'un açılış dosyalarının bulunduğu dizindir.Açılış dosyalarının arasında Linux çekirdeği (kernel) de bulunur.

2.d) /dev/

Linux'ta bilgisayara bağlı her aygıt kendine özgü bir dosya ile gösterilir.Bunun nedeni bilgisayara bağlı her aygıtın bir giriş/çıkış işlemi gerçekleştirmesidir ve Linux'ta giriş/çıkış işlemleri dosyalar yoluyla yapılır.

2.e) /etc/

Bütün Linux uygulamalarının yapılandırma dosyalarının bulunduğu dizindir. Bu dizin altındaki dosyalara yazma erişimi için üst kullanıcı (super user) yetkileri gerekir.

2.f) /home/

Linux kullanıcılarının kendi kullanımlarına özel dosyalarını barındıran dizindir. (kullanıcının ev dizini).Linux,sisteme eklenen her bir dizin için (ön tanımlı ayarlarıyla) /home/ dizinin altında kullanıcı adına bir alt dizin açar ve bu kullanıcıya yarattığı yeni dizin tam yetki verir. Yetki konusuna ileride değineceğim. Örneğin, Machine adlı kullanıcının ev dizini , /home/machine/ olacaktır.

2.g) /lib/

Linux altında çalışan programların ortak kullanıldığı kitaplıklar (library) bu dizinde yer alır.Linux kitaplıkları Windows'taki DLL'ler ile aynı düşünülebilir.

2.h) /lost+found/

Olası bir sistem çökmesi ya da sitem kapanırken bağı doğru şekilde çözülmeyen dosya sistemlerinde ki dosyaların kurtarılmak için bekletildiği yerdir.

2.A) /mnt/

Sisteme bağlanmış dosya sistemlerinin (disk vb.) tutulduğu dizindir.

2.B) /opt/

Linux'a seçimli olarak yüklenen programların kurulduğu dizindir.

2.C) /proc/

O anda çalışan işlemlerin bilgilerinin tutulduğu sanal bir dizindir.Bu dizin altında ki pek çok dosyaya metin tabanlı sal-okunur erişim mümkündür. Her bir program için programın kendi PID'i adında bir dizin açılır.

2.D) /root/

Sistem yöneticisine ait kullanıcı dizinidir. Root kullanıcının ev dizini /root/'tur.

2.E) /sbin/

Çalıştırmak için üst kullanıcı olmak gereken sistem programlarını barındıran dizindir.

2.F) /tmp/

Sistemde kullanılan geçiçi dosyaların tutulduğu dizindir.

2.G) /usr/

Sisteme dahil olmayan programları barındıran dizindir.Her kullanıcının okuma ve çalıştırma yetkisi varken yazma yetkisi sadece üst kullanıcılara aittir. /usr/ dizinin ayrı bir diskte tutulduğu Linux yapılandırmaları sıkça görülür.

2.H) /var/

Sistem çalıştığı sırada değişen bir takım verileri tutan dizindir. Örneğin /var/log/ işlem kütüklerini , var/spool/ yazdırma gibi kuyruğa atılmış verileri tutar.


3) Linux'ta Kullanıcılar ve Erişim İzinleri

Linux tabanlı işletim sistemlerinde kullanıcılar ve kullanıcı grubları kavramları vardır.Her kullanıcı bir kullanıcı grubuna dahildir ve dosya erişim izinleri dosyanın sahibi (genellikle yaratıcısı) , sahibin grubu ve diğerleri üçlemesi ile tanımlanır.Bu izinler sistem yöneticisi (root) dışında ki bütün kullanıcıları bağlayan izinlerdir. Sistem yöneticisi, ön tanımlı ve değiştirilemez olarak her kaynağa her izinle erişebilir.

4) Linux'ta Dosya Erişim İzinleri

Az önce bahsedildiği gibi, Linux'ta dosya erişim izinleri sahib,grub ve diğerleri üçlemesi ile tanımlanır. Dosyalar ( ve elbette ki dizinler) için bu izinler ,
  • Nokta Oku (içeriği görmek)
    Nokta Yaz (içeriği değiştirebilmek)
    NoktaÇalıştır ( Dosyalarda çalıştırabilmek,dizinlerde içeri dallanabilmek)
izinleridir.

Linux'ta dosya ve dizin izinler gösterilirken iki farklı yol kullanılır :

1.Yol Harfli Sistem


Sahib, grub ve diğerleri üçlemesinin her biri için üçer izin belirteci kullanılır.
  • NoktaOkuma izni için "r",
    NoktaYazma izni için "w",
    NoktaÇalıştırma izni için "x",
    Noktaİzinsizkik için "-"

yazılır.

Örneğin, bir kabuk betiği (script) olan mknod.sh için izinler aşağıda ki şekilde gösterilir :

Kod:
-rwxr----- 1 machine usur 21 Ağus 2013 20:58 mknod.sh

İlk "-" işareti dizinler için "d" ile gösterilen bir bayraktır.Dosyalar için bu bayrak "-" ile gösterilir.

İlk "rwx", dosyanın sahibi için sırasıyla okuma,yazma ve çalıştırma izinlerinin verildiğini belirtilir.

Aynı şekilde,sonra ki "r--" ,kullanıcının grubunda bulunan diğer kullanıcıların dosyayı okuma yetkisine sahib olduğunu ; ancak yazma ve çalıştırma izinlerinin verilmediğini belirtir. Son üçlü olan "---" ise dosyay diğer kullanıcıların hiçbir hakla erişemeyeceğini belirtir.

Dikkata alınması gereken bir nokta , Linux'taki çalıştırılabilir dosyaların "x" bayrağı ile ayırt edildiğidir. "x" bayrağı kapalı olan bir dosya, ister ikili dosya olsun isterse de metin tabanlı bir betik olsun Linux tarafından çalıştırılmaz. Bu yüzden yeni yarattığınız betiklerin "x" bayrağını açmanız gereklidir.



2.Yol Sayılı Sistem


Genelde bu yöntem kullanılır ve webmasterların kolayına gelen bir sistemdir. Sahib,grub ve diğerleri üçlemesinin her biri için erişim hakları birer rakam ile belirtilir. Rakam 0 ile 7 arasında olur ve sırasıyla okuma,yazma ve çalıştırma bayraklarının ikili sistemde yazılışının onluk sisteme çevrilmesi değerinde olur.

Bu uzun tümceden sonra bir örnek vermemek olmaz Gülümseme Aynı betik dosyası için rakamsal erişim bayraktan "740" olacaktır.

Harfli Sistem : -rwxr-----

Sayılı Sistem : 740
Onlu Düzen


Bir dosya üzerinde ki izinleri ve dosyanın sahibini değiştirmek için kullanılan komutlar da vardır. Bu komutlara ileride ki konularımda değineceğim.

Evet arkadaşlar kısaca bugün sizlere Linux'de bulundan dosyaların,uygulamaların ne olduğunu,bu dosyaların ne işlev gördüğünü elimden geldiğince anlatmaya çalıştım.

Dosya izinlerini zaten tüm webmasterlar bilir fakat ben o konuyada değindim ve biraz detaya girdim.Umarım yararlı ve faydalı bir yazı olmuştur.

Okuduğunuz için teşekkür ederim,iyi forumlar dilerim....

Kaynak :
Kod:
http://forumhaz.com/konu-sabit-linux-genel-bilgilendirme--946.html
Cevapla
Bunu Beğenenler: Fıko21
Sponsor Reklam
sponsor reklam sponsor reklam

 


Konu ile Alakalı Benzer Konular
Konular Yazar Yorumlar Okunma Son Yorum
  YerelForum.com | Linux CPanel Hosting Kampanyamız kafle 7 1,104 27-05-2013, Saat:21:51
Son Yorum: lowes1



Konuyu Okuyanlar: 1 Ziyaretçi